اربعین،چهلمین روز شهادت امام حسین علیه السلام است که جان خود و یارانش رافدای دین کرد.از آنجا که گرامیداشت خاطره شهید و احیاء اربعین وی،زنده نگهداشتن نام و یاد و راه اوست و
زیارت،یکی از راههای یاد و احیاء خاطره است،زیارت امام حسین «ع »بویژه در روز بیستم ماه صفر که اربعین آن حضرت است،فضیلت بسیاردارد.

امام حسن عسکری «ع »در حدیثی علامتهای «مؤمن »را پنج چیز شمرده است:نمازپنجاه و یک رکعت،زیارت اربعین،انگشتر کردن در دست راست،پیشانی بر خاک نهادن و«بسم ا...»را در نماز،آشکارا گفتن:«علامات المؤمن خمس:صلاة احدی و خمسین وزیارة الاربعین...»  زیارت اربعین که در این روز مستحب است،در کتب دعا آمده است و به اینگونه شروع می شود:
«السلام علی ولی الله و حبیبه...»که این متن،از طریق صفوان جمال از امام ادق «ع »روایت شده است.زیارت دیگر آن است که جابر بن عبد الله انصاری در این روز خوانده است و متن زیارت بعنوان زیارتنامه آن امام در نیمه ماه رجب نقل شده و با جمله «السلام علیکم یا آل الله...»شروع می شود.  مورخان نوشته اند که جابر بن عبد الله انصاری،همراه عطیه عوفی موفق شدند که درهمان اولین اربعین پس از عاشورا به زیارت امام حسین «ع »نائل آیند.وی که آن هنگام نابینا شده بود،در فرات غسل کرد و خود را خوشبو ساخت و گامهای کوچک برداشت تاسر قبر حسین بن علی «ع »آمد و با راهنمایی عطیه،دست روی قبر نهاد و بیهوش شد،وقتی به هوش آمد،سه بار گفت:یا حسین!سپس گفت:«حبیب لا یجیب حبیبه...»آنگاه زیارتی خواند و روی به سایر شهدا کرد و آنان را هم زیارت نمود.آنچه در راه طلب خسته نگردد هرگز پای پر آبله و بادیه پیمای من است

غیر از عشق و محبت،که پای زائر را پیاده به مرقد حسین «ع »می کشاند و رنج سفر وخوف و خطر را به جان می خرد،پیاده روی برای زیارت سید الشهدا،ثواب بسیار دارد ومورد تاکید پیشوایان دین است.اما صادق «ع »فرموده است:«من خرج من منزله یریدزیارة قبر الحسین بن علی «ع »ان کان ماشیا کتبت له بکل خطوة حسنة و محا عنه سیئة...»
 
هر کس به قصد زیارت امام حسین «ع »،پیاده از خانه اش خارج شود،خداوند در مقابل هرگام،برای او حسنه ای می نویسد و گناهی از او می زداید.

یکی از زائران همیشگی حسین «ع »که هر ماه آن حضرت را زیارت می کرده،بخاطرپیری و ناتوانی،یک بار نتوانست برود.نوبت بعد که پیاده پس از چند روز راهپیمایی به حرم می رسد و سلام می دهد و نماز زیارت می خواند،در خواب،آن حضرت را
می بیندکه به وی می گوید:چرا به من جفا کردی،تو که نیکوکار بودی...این شدت عنایت ائمه را به زائر پیاده می رساند. معاویة بن وهب(از اصحاب امام صادق علیه السلام)می گوید:

خدمت آن حضرت رسیدم.در مصلای خود در خانه اش نشسته بود و پس از نماز باخداوند راز و نیاز می کرد.از جمله(در دعا نسبت به زائران قبر حسین «ع »)می گفت:

«خدای زائران قبر حسین را بیامرز،اینان که در این راه،پول خرج میکنند،بدنهای خود رادر این راه در معرض قرار می دهند...خدایا رحمت کن بر چهره هایی که آفتاب،رنگ آنهارا تغییر داده،صورتهایی که متوجه قبر ابا عبد الله است،چشمهایی که در محبت ما اشک می ریزد... خدایا این جانها و بدنها را به تو می سپارم،تا کنار حوض کوثر به هم برسیم...»این سنت زیارت پیاده،از زمان ائمه بوده و تاکنون نیز ادامه دارد و اجر بیشماری برای آن نقل شده است. فاضل دربندی می نویسد:این پیاده بودن،یا به جهت فقیر بودن زائراست که نشان می دهد این زیارت،برخاسته از شوق و محبت است،یا به جهت آنست که زائر،خود را در برابر سلطان اقلیم جوانمردی و خورشید سپهر عصمت و شهادت کوچک می شمارد و در راه او،رنج سفر پیاده را بر خود هموار می کند و هر دو ارزشمند است.در عراق،از سالها پیش چنین رسم است که هیئتها،دسته ها و کاروانهایی کوچک یابزرگ،در ایام خاصی از بصره،بغداد و عمدتا از نجف، برای زیارت کربلا پیاده حرکت می کنند.بویژه در ایام زیارتی خاص مثل نیمه شعبان،اول رجب،ایام عاشورا و اربعین بیشتر و پر شکوهتر است و اغلب،راه کنار ساحل فرات را انتخاب می کنند که از نجف تاکربلا 18 فرسنگ است و چند روز طول می کشد.در این کاروانهای زیارتی پیاده،علمای بزرگ هم شرکت می کردند،همچون میرزای نایینی،آیة ا...کمپانی،سید محسن امین،وبسیاری از علمای معاصر.در این مسیر،دیدار با عشایر و فعالیتهای تبلیغی هم انجام می گرفت و شعارهایی هم مطرح می شد و روضه خوانی برگزار می گشت.

در ایام حکومتها بعثیها،این پیاده رویهای پر شکوه،آن هم از طریق جاده غیر رسمی کنار فرات،رنگ مبارزه و مخالفت با رژیم عراق هم به خود می گرفت و یک بار هم در ایام اربعین حسینی در سال 1397 ق.به درگیریهای سخت میان نیروهای بعثی با انقلابیون شیعه و کاروانهای زیارتی در طول راه و در حرم ابا عبد الله الحسین «ع»انجامید و کشته ها ومجروحان بسیاری داد،  و به «اربعین خونین»معروف شد.

در کوی عشق،درد و بلا کم نمی شود از باغ خلد،برگ و نوا کم نمی شود تیغ شهادتست دل گرم را علاج این تشنگی به آب بقاء کم نمی شود قاصد،تسلی دل عاشق نمیدهد شوق حرم به قبله نما،کم نمی شود

امام باقر (ع) : اگر مردم می‏دانستند که چه فضیلتی در زیارت مرقد امام حسین علیه السلام است از شوق زیارت می‏مردند

برگرفته از پایگاه حوزه